Onderwijs in drukke tijden; wat bied ik aan?

We waren vandaag samen met een flink aantal andere thuisonderwijzers in het Spoorwegmuseum in Utrecht. Gerrit Jan was mee en terwijl hij met de meiden het museum verkende, kon ik fijn praten met andere ouders. Praten met anderen; onzekerheden delen, ideeën opdoen, succesverhalen horen en vertellen, ik vind dit heel erg waardevol. De kinderen hebben leuke sociale contacten, maar ook voor ons is het fijn om ervaringen uit te wisselen met andere thuisonderwijzers.

Vandaag vroeg een moeder me wat ik zoal aanbied. Die vraag is nog niet zo gemakkelijk te beantwoorden. Het begint er al mee dat de kinderen verschillende leeftijden hebben en ook verschillende interesses. Waar ik bij Josalien meestal niet meer doe dan af en toe iets neerleggen of een idee geven, vindt Marieke het ook leuk om samen iets te maken, een opdrachtje te doen, een liedje te zingen, enz. Marieke vind het prima om een instructie te krijgen (en gaat dan meestal alsnog haar eigen gang). Josalien heeft er vaak niet zo'n zin meer in als ik aangeef hoe ze iets geacht wordt te doen (bijvoorbeeld in een opdrachtenboekje of bij het spellen van woorden). Josalien leert behoorlijk autodidactisch; ze wil zelf het wiel uitvinden. Voor Josalien hoef ik vaak niet veel meer te doen dan beschikbaar zijn voor vragen.

Maar terug naar de vraag; wat bied ik eigenlijk aan? Ik merk dat dat niet alleen te maken heeft met leeftijd en karakter van de kinderen, maar ook met wat ze zelf oppakken en hoe druk we het verder hebben. Het is op dit moment behoorlijk druk met alles rondom Sinterklaas en daarnaast hebben we regelmatige uitjes naar musea en andere leuke plekken. Er blijft minder tijd en aandacht over voor dingen als rekenen en taal, wereldoriëntatie, geschiedenis, enz. Maar het leuke is dat hoewel ik al een paar weken niet actief iets heb aangeboden, Josalien juist nu een enorme ontwikkeling doormaakt. Ze leest steeds beter, begint duidelijk een woordbeeld te ontwikkelen en ze is begonnen met schrijven. Ze heeft haar initiële schroom overwonnen en schrijft gewoon, ook al weet ze niet hoe de woorden gespeld horen te worden. En het verhaal van de oorsprong van Sinterklaas is óók geschiedenis.

Met een beetje fantasie erbij is dit Sinterklaas met een vrouw en kind. Dat hij géén vrouw zou hebben gehad, wil Josalien niet geloven.

Dus wat bied ik actief aan? Op dit moment vrijwel niets. Leren ze dan niets? Jawel hoor, gelukkig wel. Josalien schrijft tientallen brieven aan Sinterklaas (hoewel ze niet gelooft) en aan mij. Ze maakt daar heel veel pentekeningen bij die steeds gedetailleerder worden. Ik praat met Josalien over wat ze allemaal opschrijft en ik schrijf briefjes terug met woorden die zij gebruikt heeft, zodat ze de juiste spelling ook ziet, zonder dat ik haar actief hoef te corrigeren. In de volgende brief die ik krijg, zie ik vaak dat ze het meteen toepast. En soms ook niet. Soms zegt ze: "jij schrijft het anders, maar ik mag zelf weten hoe ik het wil schrijven en ik doe het zo". Ik mag dat wel, die eigenzinnigheid. Verder leert Josalien op het moment veel op het gebied van samenwerking met andere kinderen. Op de uitjes is daar alle tijd voor. Ze hoeven niet te wachten tot het pauze is, ze kunnen gewoon de hele dag met elkaar spelen, samenwerken, verhalen vertellen, ideeën overdragen, knutselen en wat ze verder maar willen.

Marieke heeft ook enorme sprongen gemaakt op het gebied van sociale interactie. Heel langzaam komt het kleutertje al een beetje in haar boven. Ze overlegt met andere kinderen over welk spel ze gaan doen en ze is vooral erg goed in het bedenken en uitspelen van allerlei fantasieverhalen. En héél veel giechelen en lachen, want het leven is een feest voor Marieke.

Oh en vooral niet te vergeten: lekker naar buiten gaan en genieten van het seizoen. Deze week was het lekker nat in het bos, dus dan gaan de regenpakken aan en zoeken we de grootste plassen in het bos.

Leren van elkaar

"Kom!" roept Josalien enthousiast, "ik weet de weg!" en ze rent voorop met een schare kinderen achter zich aan. Ze is op bekend terrein, we gaan naar 'ons' bos, de andere kinderen zijn hier op bezoek. Ze rennen vooruit, ik loop met Marieke en Suzanne en een andere moeder met de kleinste kinderen achter ze aan. Nu en dan stopt Josalien, gaat met wijde armen voor de groep staan en houdt ze tegen zodat wij weer een beetje bij kunnen komen. Ze voelt zich duidelijk de leider van de groep en geniet van die rol. Bij het oversteken wordt weer iedereen tegen gehouden, ze kijken allemaal goed en op haar teken rennen ze met de hele groep naar de overkant. Eenmaal in het bos nemen ze meer afstand en binnen korte tijd zijn ze vrijwel uit ons zicht. Om vervolgens allemaal weer hard terug te komen rennen; Josalien moet even checken welk pad we moeten hebben. Ze weet de weg, maar... ook weer niet helemaal. En weg zijn ze weer. Het is een heerlijke dag, het lijkt maar geen herfst te worden dit jaar.

Wat ik zo mooi vind aan ons onderwijs is dat de kinderen van elkaar kunnen leren. Onze eigen kinderen leren thuis van elkaar, maar ze leren ook zo veel van andere kinderen. We gaan om met verschillende gezinnen en kinderen van allerlei leeftijden. De kleinere kinderen leren van de groten, maar andersom zeker ook. Het is mooi om te zien hoe een groter kind een kleintje letterlijk bij de hand pakt en meeneemt. Of optilt en troost als ze gevallen is. Hoe een klein kind aan een groter kind laat zien welke kunsten het al kan; het grotere kind leert hierdoor op een natuurlijke manier feedback te geven.

In ons gezin is Josalien de oudste, degene die alles als eerste doet. Een bijzondere positie in een gezin. Maar als we afspreken met andere gezinnen kan ze ineens een van de jongere kinderen zijn en een heel andere plek hebben. Maar zo verlegen als ze ooit was, zo assertief is ze nu en ze weet zich op een mooie manier te bewegen tussen andere kinderen. Juist door al die verschillende leeftijden bij elkaar ontwikkelen ze zich op sociaal-emotioneel gebied enorm goed.

 

Het samenspel tussen zussen

Lekker buitendagje

Wij waren vandaag in Doepark de Nooterhof in Zwolle.



 

Paddenstoelen wandeling

Met de Gelderland homelearners (dat is een groep thuisonderwijzers uit de regio Gelderland die regelmatig samen dingen ondernemen), hadden we vandaag een paddenstoelenwandeling op het programma. Niet speciaal voor ons, gewoon een wandeling met een gids van natuurmonumenten. Door allerlei omstandigheden waren wij echter vandaag de enige homelearners die er bij waren en omdat het onder schooltijd was, was Josalien het enige kind. Mijn andere meisjes waren ondergebracht bij de gastouder, dus dit was eens een fijn uitje met alleen mijn oudste dochter.

Toen we weg gingen regende het een beetje, maar op wat spetters na, was het eigenlijk prima weer. En het was maar goed dat het de afgelopen dagen wat geregend heeft, want een week geleden stonden er nog maar heel weinig paddenstoelen. Nu staat het bos er vol mee. Als je goed oplet ten minste, want wij heb er nog nooit eerder zo veel gezien. Josalien had haar zoekkaart bij zich, maar die bleek niet zo waardevol als we hadden gehoopt. We zagen in het eerste half uur al meer verschillende paddenstoelen dan er op de zoekkaart staan en de meerderheid stond er helemaal niet op. Dus luisterden we maar gewoon naar wat de gids ons te vertellen had. Het was duidelijk een liefhebber, steeds als hij iets moois vond, maakte hij bijna een sprongetje en overal had hij wel iets moois bij te vertellen. Wat het was, of het eetbaar was, hoe het aan de naam kwam en vaak ook een verhaal van vroeger. Zoals bij een piepklein zwammetje dat aan gras groeit. Vroeger groeide dat ook vaak aan granen en als mensen daar brood van aten kregen de vrouwen massaal miskramen of overleden er zelfs mensen. De vermeende heksen kregen daar de schuld van.

We hebben ruim 2,5 uur gelopen en ontzettend veel paddenstoelen gezien. Voor Josalien was het aan het eind echt wel genoeg, zij ging over op het zoeken van de grootste eikels. Maar ook zij heeft veel paddenstoelen gevonden en zij had een fijne middag met mama helemaal voor zich alleen.

We hadden er niet aan gedacht om pen en papier mee te nemen, en het lukte ons niet om alles wat we gezien hebben te reproduceren. Maar samen hadden we er toch nog een hoop:
- aardappelbovist
- gewone hertenzwam
- goudgele hertenzwam
- truffelzwam (heel bijzonder! de foto rechts bovenin)
- echte tonderzwam
- gewone berkenboleet
- roodbruine, slanke amaniet
- kleverige knolamaniet
- allerlei andere amanieten, maar niet de vliegenzwam
- kastanje boleet
- slanke trechterzwam
- kleine stinkzwam
- cantharel
- meniezwam
- koraalzwam
- rodekool zwam
- allerlei russulasoorten
- allerlei mysena soorten
- iets met paardehaar (kan de juiste benaming niet meer vinden)
- en de helft van wat hierboven op de foto staat, kunnen we niet meer terughalen.

Ze had het al over een paddenstoelenproject...

Wilde buitendagen

Natuurmonumenten organiseert regelmatig wilde buitendagen. Wij doen daar natuurlijk aan mee. Vandaag was het onderwerp 'leer toveren in de natuur'.

 

Wandeling bij zonsopgang

Elk jaar gaan we in september een keer vroeg uit bed om bij zonsopgang naar de hei te gaan en naar het wildobservatiepunt bij Laag Soeren. Dit jaar gingen we voor het eerst met zijn vijven. Het is bijzonder en mooi om dit jaarlijks met het hele gezin te doen.

 

Dorsen, malen, bakken en spelen

 

We gaan regelmatig met een groepje thuisonderwijzers naar de Kaardebol in Zutphen. Daar doen we allerlei activiteiten. Ze kunnen heerlijk spelen in een natuurspeeltuin, we kunnen knutselen en zelfs ons eigen graan dorsen, malen én er broodjes van bakken. Heerlijke plek om te zijn en te beleven!

 

 

Watermuseum

Bermbloemen zoeken