Plezier in rekenen

Josalien vindt rekenen erg leuk. Lezen ook wel, maar waar ze leren lezen toch ziet als een noodzakelijk kwaad (ze wil wel kúnnen lezen, maar ze wil het niet léren), vindt ze rekenen bijna altijd wel leuk. En dat doet ze de hele dag door op verschillende manier. Meestal gaat het rekenen spelenderwijs en tussen de bedrijven door. Soms gaat ze er echt voor zitten, zoals gisteren toen ze met de rekenmachine alle tafels tot 10 ging uitrekenen en zoals vandaag, toen ze de doos met Montessori rekenstaafjes ontdekte. Ik heb deze doos een tijdje geleden gekocht en in de kast gezet. Nu kwam ze hem tegen en ging er meteen mee aan de slag. Ze maakte serieuze sommen en ze maakte schilderijtjes met de staafjes. In ieder geval heeft ze van een aantal staafjes de kleur en waarde al goed in haar hoofd. Ik denk dat ze hier wel vaker mee zal gaan werken.

Niet naar bed willen

Dat is echt thuisonderwijs. Dat je kind niet naar bed wil, omdat ze topografie zo leuk vindt.

Ik zat wat rond te neuzen om ideeën op te doen om aan te bieden en Josalien kwam kijken wat ik aan het doen was. Ik zat op dat moment te kijken op het blog van 'Ik krijg thuisonderwijs' op de blogpost over het leren van de continenten. Ik klikt door naar topomania en Josalien ging meteen enthousiast de oefeningen zitten doen. Met mijn hulp, want zo snel zelf lezen lukt nog niet, maar evengoed leuk en al snel wist ze alle continenten. Daarna printte ik een kaart uit en ze ging enthousiast kleuren, beginnend met het water.

Onderwijs in drukke tijden; wat bied ik aan?

We waren vandaag samen met een flink aantal andere thuisonderwijzers in het Spoorwegmuseum in Utrecht. Gerrit Jan was mee en terwijl hij met de meiden het museum verkende, kon ik fijn praten met andere ouders. Praten met anderen; onzekerheden delen, ideeën opdoen, succesverhalen horen en vertellen, ik vind dit heel erg waardevol. De kinderen hebben leuke sociale contacten, maar ook voor ons is het fijn om ervaringen uit te wisselen met andere thuisonderwijzers.

Vandaag vroeg een moeder me wat ik zoal aanbied. Die vraag is nog niet zo gemakkelijk te beantwoorden. Het begint er al mee dat de kinderen verschillende leeftijden hebben en ook verschillende interesses. Waar ik bij Josalien meestal niet meer doe dan af en toe iets neerleggen of een idee geven, vindt Marieke het ook leuk om samen iets te maken, een opdrachtje te doen, een liedje te zingen, enz. Marieke vind het prima om een instructie te krijgen (en gaat dan meestal alsnog haar eigen gang). Josalien heeft er vaak niet zo'n zin meer in als ik aangeef hoe ze iets geacht wordt te doen (bijvoorbeeld in een opdrachtenboekje of bij het spellen van woorden). Josalien leert behoorlijk autodidactisch; ze wil zelf het wiel uitvinden. Voor Josalien hoef ik vaak niet veel meer te doen dan beschikbaar zijn voor vragen.

Maar terug naar de vraag; wat bied ik eigenlijk aan? Ik merk dat dat niet alleen te maken heeft met leeftijd en karakter van de kinderen, maar ook met wat ze zelf oppakken en hoe druk we het verder hebben. Het is op dit moment behoorlijk druk met alles rondom Sinterklaas en daarnaast hebben we regelmatige uitjes naar musea en andere leuke plekken. Er blijft minder tijd en aandacht over voor dingen als rekenen en taal, wereldoriëntatie, geschiedenis, enz. Maar het leuke is dat hoewel ik al een paar weken niet actief iets heb aangeboden, Josalien juist nu een enorme ontwikkeling doormaakt. Ze leest steeds beter, begint duidelijk een woordbeeld te ontwikkelen en ze is begonnen met schrijven. Ze heeft haar initiële schroom overwonnen en schrijft gewoon, ook al weet ze niet hoe de woorden gespeld horen te worden. En het verhaal van de oorsprong van Sinterklaas is óók geschiedenis.

Met een beetje fantasie erbij is dit Sinterklaas met een vrouw en kind. Dat hij géén vrouw zou hebben gehad, wil Josalien niet geloven.

Dus wat bied ik actief aan? Op dit moment vrijwel niets. Leren ze dan niets? Jawel hoor, gelukkig wel. Josalien schrijft tientallen brieven aan Sinterklaas (hoewel ze niet gelooft) en aan mij. Ze maakt daar heel veel pentekeningen bij die steeds gedetailleerder worden. Ik praat met Josalien over wat ze allemaal opschrijft en ik schrijf briefjes terug met woorden die zij gebruikt heeft, zodat ze de juiste spelling ook ziet, zonder dat ik haar actief hoef te corrigeren. In de volgende brief die ik krijg, zie ik vaak dat ze het meteen toepast. En soms ook niet. Soms zegt ze: "jij schrijft het anders, maar ik mag zelf weten hoe ik het wil schrijven en ik doe het zo". Ik mag dat wel, die eigenzinnigheid. Verder leert Josalien op het moment veel op het gebied van samenwerking met andere kinderen. Op de uitjes is daar alle tijd voor. Ze hoeven niet te wachten tot het pauze is, ze kunnen gewoon de hele dag met elkaar spelen, samenwerken, verhalen vertellen, ideeën overdragen, knutselen en wat ze verder maar willen.

Marieke heeft ook enorme sprongen gemaakt op het gebied van sociale interactie. Heel langzaam komt het kleutertje al een beetje in haar boven. Ze overlegt met andere kinderen over welk spel ze gaan doen en ze is vooral erg goed in het bedenken en uitspelen van allerlei fantasieverhalen. En héél veel giechelen en lachen, want het leven is een feest voor Marieke.

Oh en vooral niet te vergeten: lekker naar buiten gaan en genieten van het seizoen. Deze week was het lekker nat in het bos, dus dan gaan de regenpakken aan en zoeken we de grootste plassen in het bos.

Sprongen

Een maand geleden wilde Josalien ineens veel thuis zijn, liever niet teveel anderen zien en veel meer dan anders knuffelen met mama. Ze was ook een beetje sneller boos of gefrustreerd. Inmiddels kennen we onze dochter een beetje, als ze sprongen gaat maken in haar ontwikkeling is dat blijkbaar een beetje beangstigend.


De afgelopen dagen kregen we al een inkijkje in welke sprongen ze deze keer aan het maken is. Ze pakte gisteren en vanmorgen het avi start boekje van Dolfje weerwolfje erbij en ging lezen. Ze probeerde dit al eerder, maar haakte meestal nog af, omdat ze het te langzaam vond gaan en ze daardoor de lijn van het verhaal niet kon volgen. Losse woorden lezen vond ze saai. In plaats van extra te gaan oefenen, lieten we haar met rust en wachtten rustig af. Nu herkent ze steeds meer woorden en begint ze meer en meer echt te lezen. Nu kan ze dus ook een boekje pakken met een nét iets interessanter verhaal (ze is gek op Dolfje weerwolfje) en ze vindt het leuk!


En wij genieten wederom van dit proces en dat wij er getuigen van mogen zijn.

cijfers verven

Josalien had laatst bij een vriendinnetje gezien dat ze letters hadden gemaakt van wc rolletjes. Zij wilde dat vandaag ook wel doen, maar dan met cijfers "want", zei ze, "dan kan Marieke de cijfers leren". Ze wilden ook de eerste letters van hun voornamen. Zo gezegd zo gedaan. Josalien en Marieke hebben de cijfers geverfd.

Aan de ontbijttafel

Wat ik zo fijn vind aan thuisonderwijs en hoe wij dat vorm geven is dat ik niet gestructureerder hoef te worden dan ik ben. Ik ben een creatieve chaoot en hoewel ik altijd op tijd op afspraken kom, laten we de dag verder komen zoals hij komt. We eten als we trek hebben, niet om 12 uur omdat het dan toevallig pauze is en zo gaat het ook met het leren. Ik heb even geprobeerd om tijden te hanteren, maar al snel merkte ik dat de momenten waarop Josalien geïnteresseerd is en actief wil leren, elke dag anders zijn. Dus waarom zouden we dan om 10 uur gaan rekenen op mijn verzoek als ze tijdens het ontbijt zelf al sommen zit te maken? Josalien heeft het al prima begrepen, zelf moet ik nog steeds moeite doen om het schoolse denken van me af te schudden.

Vanmorgen schreef Josalien op een papiertje sommen die nog te moeilijk zijn om uit haar hoofd te doen. Maar met een simpele aanwijzing, kan ze nu sommen onder elkaar zetten en optellen en tussendoor werd de dinosaurus gevoerd. Ik mocht haar niet op de foto zetten, maar het is altijd prachtig om haar enthousiasme te zien als ze weer een nieuw rekentrucje onder de knie krijgt.

'Strooien'

Josalien is er zo een die je niet teveel moet 'stimuleren'. Ik heb die fout al een aantal keer gemaakt, maar ik ben lerende. Ik kende de term 'unschooling' al langer, maar ik ben niet tegen alle soorten scholen, dus dacht ik dat ik geen 'unschooler' was. Toen ik me er echter in ging verdiepen, kwam ik er achter dat unschooling eigenlijk niet zoveel te maken heeft met al dan niet in samenscholingsverband leren, maar meer neerkomt op het betekenisvol leren wat wij hier ook doen.

Inmiddels ben ik er steeds beter in om in plaats van enthousiast een idee te lanceren, alleen wat te 'strooien'. Ik leg de set met letterstempels neer, een bak met blokken, een leeg schrijfboekje, een leesboekje, een rekenvel, schilderspullen of zomaar iets waarvan ik zelf ook nog niet weet wat je ermee zou kunnen doen. Ik print ook wel eens een knutselidee wat ik van Pinterest heb om haar fantasie te prikkelen. De ene dag strooi ik van alles, de andere dag denk ik er even niet aan of zie ik dat Josalien even de rust/aandacht er niet voor heeft en dan laat ik het ook even voor wat het is.

Het is leuk om te zien hoe dat werkt met het strooien. Als ik een aantal dagen achter elkaar aan het strooien ben geweest, verslapt haar aandacht vaak en is het tijd om het weer even te laten rusten. Na een paar dagen echter, zie ik haar weer actiever worden en kan ik weer lekker aan het strooien gaan. Maar soms hebben we haast elke dag wel iets te doen waardoor het er gewoon niet van komt.

Vandaag bedacht ik me dat het echt al wel even geleden was dat ze gewoon thuis aan de gang was geweest. De laatste tijd kunnen we als we dat willen elke dag wel iets doen met andere thuisonderwijzers of met vriendjes die ze op een andere manier heeft leren kennen (ik dacht altijd dat het vinden van andere kinderen om mee te spelen een lastig punt was van thuisonderwijs geven, maar inmiddels vind ik dat verreweg het gemakkelijkste deel). Josalien is er nu duidelijk aan toe om weer even wat meer thuis te zijn, even terug naar haar vertrouwde omgeving.
Dus vandaag strooide ik maar weer eens wat. Ze zag er moe uit, dus ik verwachte er niet veel van, maar ze is toch lekker bezig geweest vandaag.

Ik had de letterstempels neergezet. Na 'sis', 'mama' en 'papa' had ze dat echter wel gezien. geen zin in letters vandaag.

Ik zette de ton met blokken in haar blikveld en ze besloot het bouwwerk dat op de ton stond na te bouwen.

 

 

Daarna vroeg ze mij een bouwwerk te maken zodat zij dat ook kon namaken.

 

 

 

Vervolgens pakte ze het vel papier en de stiften die erbij lagen en vroeg mij naast haar te komen zitten en na te tekenen wat zij tekende. Dit vind ik altijd ze leuk om samen te doen! We zijn dus even lekker samen bezig geweest.

 

En toen ik op moest staan omdat de kleine Suzanne het niet leuk meer vond om zelf te spelen, tekende ze zelf nog even lekker verder.

Zomaar een lekker thuisdagje. Vandaag stond in het teken van 'nadoen'.





Aan elkaar schrijven

Josalien wilde graag leren hoe je aan elkaar moet schrijven. Dus liet ik haar de letters zien en ze ging er zelf lekker mee aan de slag.

Winkelen, koken, eten

Ruimtelijk inzicht oefenen