Onderwijs in drukke tijden; wat bied ik aan?

We waren vandaag samen met een flink aantal andere thuisonderwijzers in het Spoorwegmuseum in Utrecht. Gerrit Jan was mee en terwijl hij met de meiden het museum verkende, kon ik fijn praten met andere ouders. Praten met anderen; onzekerheden delen, ideeën opdoen, succesverhalen horen en vertellen, ik vind dit heel erg waardevol. De kinderen hebben leuke sociale contacten, maar ook voor ons is het fijn om ervaringen uit te wisselen met andere thuisonderwijzers.

Vandaag vroeg een moeder me wat ik zoal aanbied. Die vraag is nog niet zo gemakkelijk te beantwoorden. Het begint er al mee dat de kinderen verschillende leeftijden hebben en ook verschillende interesses. Waar ik bij Josalien meestal niet meer doe dan af en toe iets neerleggen of een idee geven, vindt Marieke het ook leuk om samen iets te maken, een opdrachtje te doen, een liedje te zingen, enz. Marieke vind het prima om een instructie te krijgen (en gaat dan meestal alsnog haar eigen gang). Josalien heeft er vaak niet zo'n zin meer in als ik aangeef hoe ze iets geacht wordt te doen (bijvoorbeeld in een opdrachtenboekje of bij het spellen van woorden). Josalien leert behoorlijk autodidactisch; ze wil zelf het wiel uitvinden. Voor Josalien hoef ik vaak niet veel meer te doen dan beschikbaar zijn voor vragen.

Maar terug naar de vraag; wat bied ik eigenlijk aan? Ik merk dat dat niet alleen te maken heeft met leeftijd en karakter van de kinderen, maar ook met wat ze zelf oppakken en hoe druk we het verder hebben. Het is op dit moment behoorlijk druk met alles rondom Sinterklaas en daarnaast hebben we regelmatige uitjes naar musea en andere leuke plekken. Er blijft minder tijd en aandacht over voor dingen als rekenen en taal, wereldoriëntatie, geschiedenis, enz. Maar het leuke is dat hoewel ik al een paar weken niet actief iets heb aangeboden, Josalien juist nu een enorme ontwikkeling doormaakt. Ze leest steeds beter, begint duidelijk een woordbeeld te ontwikkelen en ze is begonnen met schrijven. Ze heeft haar initiële schroom overwonnen en schrijft gewoon, ook al weet ze niet hoe de woorden gespeld horen te worden. En het verhaal van de oorsprong van Sinterklaas is óók geschiedenis.

Met een beetje fantasie erbij is dit Sinterklaas met een vrouw en kind. Dat hij géén vrouw zou hebben gehad, wil Josalien niet geloven.

Dus wat bied ik actief aan? Op dit moment vrijwel niets. Leren ze dan niets? Jawel hoor, gelukkig wel. Josalien schrijft tientallen brieven aan Sinterklaas (hoewel ze niet gelooft) en aan mij. Ze maakt daar heel veel pentekeningen bij die steeds gedetailleerder worden. Ik praat met Josalien over wat ze allemaal opschrijft en ik schrijf briefjes terug met woorden die zij gebruikt heeft, zodat ze de juiste spelling ook ziet, zonder dat ik haar actief hoef te corrigeren. In de volgende brief die ik krijg, zie ik vaak dat ze het meteen toepast. En soms ook niet. Soms zegt ze: "jij schrijft het anders, maar ik mag zelf weten hoe ik het wil schrijven en ik doe het zo". Ik mag dat wel, die eigenzinnigheid. Verder leert Josalien op het moment veel op het gebied van samenwerking met andere kinderen. Op de uitjes is daar alle tijd voor. Ze hoeven niet te wachten tot het pauze is, ze kunnen gewoon de hele dag met elkaar spelen, samenwerken, verhalen vertellen, ideeën overdragen, knutselen en wat ze verder maar willen.

Marieke heeft ook enorme sprongen gemaakt op het gebied van sociale interactie. Heel langzaam komt het kleutertje al een beetje in haar boven. Ze overlegt met andere kinderen over welk spel ze gaan doen en ze is vooral erg goed in het bedenken en uitspelen van allerlei fantasieverhalen. En héél veel giechelen en lachen, want het leven is een feest voor Marieke.

Oh en vooral niet te vergeten: lekker naar buiten gaan en genieten van het seizoen. Deze week was het lekker nat in het bos, dus dan gaan de regenpakken aan en zoeken we de grootste plassen in het bos.

Aanvulling op het 'strooien'

Nog even een toevoeging op mijn blogpost van vanmiddag. Soms is het mooi om te zien hoe het werkt in zo'n koppie.

Ik zag een kleuterwerkje voorbij komen op facebook (waarbij het woord kleuter in dit geval enkel iets zegt over de leeftijd van het kind en niets over het niveau van het werkje, want het was héél gedetailleerd), waarbij een foto van het hoofd kind op een vel was geplakt en het kind er zelf het lijf bij had getekend. Ik liet het zien aan Josalien en vroeg of zij dat ook leuk zou vinden om te maken. Ze dacht even na en zei toen dat zij dat niet zo zou kunnen en ze wilde het niet doen. Ik gaf aan dat ze het op haar eigen manier kan doen, ze heeft haar eigen stijl en die is anders dan die van het kind van het voorbeeld. Maar ze had nu dit gezien en dan lukt het haar niet meer om er iets anders bij te bedenken. Note to selff: volgende keer alleen het idee ter sprake brengen en geen voorbeeld laten zien.

Toch printte ik een foto van Josalien en Marieke, knipte de hoofden uit en plakte ze op een papier. Ik tekende er op mijn manier een lijf aan. Josalien vroeg vanavond of ze het in mocht kleuren en zo werd het toch nog een co-productie.

 

Daarna tekende ze zelf nog een hotel waarvan alleen de onderste kamers verhuurd waren. Het was laag seizoen.

 



'Strooien'

Josalien is er zo een die je niet teveel moet 'stimuleren'. Ik heb die fout al een aantal keer gemaakt, maar ik ben lerende. Ik kende de term 'unschooling' al langer, maar ik ben niet tegen alle soorten scholen, dus dacht ik dat ik geen 'unschooler' was. Toen ik me er echter in ging verdiepen, kwam ik er achter dat unschooling eigenlijk niet zoveel te maken heeft met al dan niet in samenscholingsverband leren, maar meer neerkomt op het betekenisvol leren wat wij hier ook doen.

Inmiddels ben ik er steeds beter in om in plaats van enthousiast een idee te lanceren, alleen wat te 'strooien'. Ik leg de set met letterstempels neer, een bak met blokken, een leeg schrijfboekje, een leesboekje, een rekenvel, schilderspullen of zomaar iets waarvan ik zelf ook nog niet weet wat je ermee zou kunnen doen. Ik print ook wel eens een knutselidee wat ik van Pinterest heb om haar fantasie te prikkelen. De ene dag strooi ik van alles, de andere dag denk ik er even niet aan of zie ik dat Josalien even de rust/aandacht er niet voor heeft en dan laat ik het ook even voor wat het is.

Het is leuk om te zien hoe dat werkt met het strooien. Als ik een aantal dagen achter elkaar aan het strooien ben geweest, verslapt haar aandacht vaak en is het tijd om het weer even te laten rusten. Na een paar dagen echter, zie ik haar weer actiever worden en kan ik weer lekker aan het strooien gaan. Maar soms hebben we haast elke dag wel iets te doen waardoor het er gewoon niet van komt.

Vandaag bedacht ik me dat het echt al wel even geleden was dat ze gewoon thuis aan de gang was geweest. De laatste tijd kunnen we als we dat willen elke dag wel iets doen met andere thuisonderwijzers of met vriendjes die ze op een andere manier heeft leren kennen (ik dacht altijd dat het vinden van andere kinderen om mee te spelen een lastig punt was van thuisonderwijs geven, maar inmiddels vind ik dat verreweg het gemakkelijkste deel). Josalien is er nu duidelijk aan toe om weer even wat meer thuis te zijn, even terug naar haar vertrouwde omgeving.
Dus vandaag strooide ik maar weer eens wat. Ze zag er moe uit, dus ik verwachte er niet veel van, maar ze is toch lekker bezig geweest vandaag.

Ik had de letterstempels neergezet. Na 'sis', 'mama' en 'papa' had ze dat echter wel gezien. geen zin in letters vandaag.

Ik zette de ton met blokken in haar blikveld en ze besloot het bouwwerk dat op de ton stond na te bouwen.

 

 

Daarna vroeg ze mij een bouwwerk te maken zodat zij dat ook kon namaken.

 

 

 

Vervolgens pakte ze het vel papier en de stiften die erbij lagen en vroeg mij naast haar te komen zitten en na te tekenen wat zij tekende. Dit vind ik altijd ze leuk om samen te doen! We zijn dus even lekker samen bezig geweest.

 

En toen ik op moest staan omdat de kleine Suzanne het niet leuk meer vond om zelf te spelen, tekende ze zelf nog even lekker verder.

Zomaar een lekker thuisdagje. Vandaag stond in het teken van 'nadoen'.